Czym jest przekrój?
Rzut kondygnacji to budynek przecięty poziomo mniej więcej na wysokości okien i oglądany z góry. Przekrój robi to samo pionowo: dzieli budynek pionową płaszczyzną, a ty patrzysz z boku na przeciętą powierzchnię.
Rzut mówi ci, jaka jest szerokość i głębokość pomieszczeń. Przekrój opowiada o wysokościach: jak gruby jest strop, gdzie jest sufit, jak wysoko nad podłogą zaczyna się okno, ile ściany zostaje nad drzwiami i jak schody prowadzą z jednej kondygnacji na następną.
Linia A–A na rzucie
Miejsce, w którym prowadzi się przekrój, pokazuje na rzucie linia: linia punktowa, w której na zmianę występują długie i krótkie kreski. Litery na jej końcach (A–A, B–B) to nazwa przekroju; na arkuszu rysunkowym szukasz tytułu „Przekrój A–A” z tymi samymi literami.
Strzałki na końcach pokazują kierunek patrzenia. Na rysunku poniżej strzałki wskazują w górę: patrzymy na ścianę nad linią przekroju, czyli tę z oknami. Wszystko po stronie, którą wskazują strzałki, widać w przekroju; tego, co zostaje z tyłu, się nie rysuje.
To najprostszy sposób, by czytać rzut i przekrój razem: aby znaleźć, gdzie ściana z rzutu wypada w przekroju, prowadzisz w dół prostą linię. Linia przekroju bywa łamana, żeby przejść przez ważne miejsca, ale zasada czytania jest ta sama: przecięte jest wszystko, przez co przechodzi linia.
Gruba linia, cienka linia
Kluczem do czytania przekroju jest odróżnianie dwóch rodzajów linii:
- Przecięte elementy, czyli ściany, stropy, słupy i belki, przez które przechodzi nóż, rysuje się grubą linią; często się je wypełnia albo kreskuje. Architekci nazywają to zaczernieniem (fr. poché).
- Widoczne elementy, czyli ściany, drzwi, okna i meble za płaszczyzną przekroju, które widać na wprost, rysuje się cienką linią.
W przykładzie lewa i prawa ściana zewnętrzna, ściana nad drzwiami w ścianie wewnętrznej i oba stropy są przecięte, więc są wypełnione. Dwa okna w tylnej ścianie nie są przecięte; widać je na wprost, dlatego narysowano je cienką linią. To rozróżnienie pozwala odczytać głębię: grube jest tam, gdzie przechodzi nóż, cienkie jest za nim.
Wysokość kondygnacji i wysokość w świetle
W przekroju często myli się dwie wysokości:
- Wysokość kondygnacji: odległość od wierzchu jednego stropu do wierzchu następnego. W przykładzie 2,80 m.
- Wysokość w świetle: przestrzeń od podłogi do sufitu, czyli wysokość, z której naprawdę korzystasz w pomieszczeniu. To wysokość kondygnacji minus grubość stropu: 2,80 − 0,20 = 2,60 m.
Sufit podwieszany, gruba wylewka czy okładzina podłogi jeszcze trochę zmniejszają wysokość w świetle. Przy wyborze wysokiej szafy, łóżka piętrowego czy lampy wiszącej sprawdzaj właśnie wysokość w świetle.
Drzwi i okna w przekroju
Jeśli przekrój przechodzi przez drzwi lub okno, ściana jest w tym miejscu otwarta. Zwracasz tu uwagę na trzy rzeczy:
- Nadproże: fragment ściany nad otworem drzwiowym lub okiennym. W przekroju widać go jako wypełniony element nad otworem. W przykładzie nad drzwiami o wysokości 2,10 m zostaje 50 cm do sufitu.
- Parapet: wysokość ściany pod oknem, czyli to, jak wysoko nad podłogą zaczyna się okno. W przykładzie 90 cm. Ta wysokość bezpośrednio wpływa na biurko, sofę czy grzejnik, które stawiasz przed oknem.
- Szyba: pokazana cienkimi liniami pośrodku otworu okiennego.
Rzędne: ±0,00 i +2,80
Małe liczby z trójkątami przy krawędzi przekroju to rzędne: wysokość powierzchni względem wybranego poziomu odniesienia.
- ±0,00 to zwykle poziom wykończonej podłogi kondygnacji wejściowej; wszystkie inne wysokości podaje się względem niego.
- +2,80 to poziom podłogi kondygnacji powyżej. Ujemne rzędne pokazują miejsca poniżej poziomu odniesienia, na przykład piwnicę.
Rzędne zapisuje się w metrach z dwoma miejscami po przecinku. W budynku wielokondygnacyjnym wysokości kondygnacji znajdujesz, odczytując po kolei rzędne każdej kondygnacji: różnica między +2,80 a +5,60 to wysokość drugiej kondygnacji.
Gdzie prowadzi się przekrój?
Linii przekroju nie prowadzi się przypadkowo, tylko tam, gdzie daje najwięcej informacji:
- Przez schody: zależność między stopniami, spocznikiem i otworem na schody w stropie wyżej najlepiej widać w przekroju.
- Przez okna i drzwi: wysokość nadproży i parapetów da się odczytać tylko w przekroju przechodzącym przez otwór.
- Przez zmiany wysokości: jeśli jest przestrzeń na dwie kondygnacje, antresola, skośny sufit albo podłogi na różnych poziomach, przekrój powinien przez nie przechodzić.
- Przez pomieszczenia mokre: żeby zobaczyć, jak w kuchni i łazience mają się do siebie blat, instalacje i sufit.
Większość projektów ma co najmniej dwa przekroje prostopadłe do siebie: przekrój poprzeczny, poprowadzony w krótszym kierunku budynku, i przekrój podłużny – w dłuższym.
Rzut, przekrój i elewacja
- Rzut: przekrój poziomy, widok z góry. Pokazuje szerokość i głębokość.
- Przekrój: przekrój pionowy, widok przez wnętrze budynku. Pokazuje wysokości i relacje między kondygnacjami.
- Elewacja: widok budynku z zewnątrz, bez przecinania czegokolwiek. Pokazuje fasadę i układ okien.
Różnica między przekrojem a elewacją to nóż: w przekroju dzielisz budynek na pół i zaglądasz do środka, w elewacji patrzysz z zewnątrz.
Jak zrobić przekrój w Nodaform
W Nodaform przekrój powstaje automatycznie z rzutu, który rysujesz; nie musisz rysować go osobno.
- W edytorze w kroku Bryła wybierz narzędzie Przekrój (skrót X).
- Kliknij na rzucie początek i koniec linii przekroju. Z wciśniętym Shift linia jest pozioma lub pionowa.
- Strzałki pokazują kierunek patrzenia; możesz go odwrócić przyciskiem Odwróć kierunek patrzenia w prawym panelu.
- Obejrzyj podgląd przekroju w prawym panelu; po kliknięciu Dodaj do arkusza przekrój trafia na arkusz rysunkowy jako pole w skali.
Przekrój przecina wszystkie kondygnacje. Rysowane są: przecięte ściany, stropy, słupy, belki i balkony (wypełnione); otwory drzwiowe i nadproża, parapety i szyby w oknach; drzwi i okna w tylnej ścianie; stopnie schodów i otwór na schody w stropie wyżej; rzędne, łańcuch wymiarowy wysokości kondygnacji i całkowita szerokość. Wysokości pochodzą z wartości w projekcie (domyślna wysokość kondygnacji 2,80 m, strop 20 cm) i są takie same jak w widoku 3D. Fundamentów i attyki dachu, których nie ma na rzucie, się nie rysuje.
Lista kontrolna do czytania przekroju
- Znajdź na rzucie linię przekroju i jej literę (A–A, B–B)
- Sprawdź, w którą stronę wskazują strzałki
- Odróżnij grube linie (przecięte) od cienkich (widoczne)
- Odczytaj osobno wysokość kondygnacji i wysokość w świetle
- Sprawdź wysokość nadproży i parapetów przy drzwiach i oknach
- Śledź rzędne, zaczynając od ±0,00
Przekrój wykonany w Nodaform to rysunek koncepcyjny. Do pozwolenia na budowę, projektu konstrukcji lub projektu wykonawczego potrzebna jest akceptacja uprawnionego architekta i inżyniera.