Jak przygotować arkusz rysunkowy? Skala, tabliczka i układ

Czym jest arkusz rysunkowy?

Arkusz to rysunki gotowe do wydruku: strona o określonym formacie papieru, z ramką, tabliczką i skalą. Na jednym arkuszu może być sam rzut kondygnacji, ale obok mogą stanąć też przekrój, elewacja, widok 3D i zestawienie pomieszczeń. Kilka arkuszy razem tworzy komplet arkuszy: rzut parteru, rzut piętra, przekroje, elewacje…

Formaty papieru arkusza: od A4 do A0

Arkusze rysuje się na papierze serii A według ISO 216. Każdy format jest dwa razy większy od poprzedniego: A3 to dwa A4, A1 to cztery A3.

Wybierając format, sprawdź, czy rysunek mieści się na papierze w wybranej skali. Uwzględnij też margines i tabliczkę: powierzchnia użytkowa jest mniejsza od samego papieru.

Jak wybrać skalę arkusza?

Skala mówi, ile jednostek w rzeczywistości odpowiada jednej jednostce na papierze. W skali 1:100 1 cm na papierze to w rzeczywistości 1 m. Najczęstsze zastosowania:

• 1:50: szczegółowy rzut kondygnacji, układ łazienki i kuchni, rysunki, na których wymiary mają być wygodnie czytelne.
• 1:100: ogólny rzut mieszkania lub domu, przekroje i elewacje.
• 1:200: rzuty dużych budynków, małe przekroje i elewacje, które muszą zmieścić się na tym samym arkuszu.
• 1:500: plan zagospodarowania pokazujący działkę i jej otoczenie.

Rachunek jest prosty: wymiar na papierze (mm) = rzeczywisty wymiar (m) × 1000 ÷ skala. Dom o szerokości 12 m zajmuje w skali 1:100 120 mm, a w skali 1:50 240 mm. Papier A3 poziomo ma 420 mm; przy marginesie 10 mm użyteczna szerokość to 400 mm. Ten dom zmieści się więc na A3 w skali 1:50 tylko sam, a jeśli chcesz dołożyć obok przekrój, musisz zejść do 1:100 albo przejść na A2.

W Nodaform skalę arkusza wybierasz spośród 1:20, 1:50, 1:100, 1:200 i 1:500 albo ustawiasz „dopasuj do arkusza”. Jeśli rzut nie mieści się w ramce w wybranej skali, edytor ostrzega i proponuje skalę, która się zmieści. Każda ramka może mieć też własną skalę: rzut 1:50, przekrój 1:100 i tak dalej.

Czym jest tabliczka rysunkowa i co się w niej wpisuje?

Tabliczka to dowód tożsamości arkusza; zwykle znajduje się w prawym dolnym rogu albo jako pasek u dołu. Kto weźmie arkusz do ręki, z tabliczki wie, na co patrzy. Najczęściej wpisuje się w niej:

• Nazwę projektu i nazwę arkusza (np. „Rzut parteru”)
• Skalę i datę
• Numer arkusza i łączną liczbę arkuszy w komplecie (np. A-01 / 05)
• Rysował, sprawdził i litera rewizji
• Nazwę firmy lub uczelni, logo

W Nodaform są trzy układy tabliczki: dolny pasek, cienka tabliczka w jednym wierszu i kolumna po prawej. Wiersze możesz dodawać, usuwać i przestawiać, a także wybrać logo, krój pisma i grubość ramki; ulubioną tabliczkę zapisujesz jako szablon i używasz w kolejnych projektach (edycja tabliczki w Plus). Informacje takie jak skala i data tabliczka uzupełnia sama.

Układ arkusza: rozmieszczenie rzutu, przekroju i elewacji

Na arkuszu każdy widok to ramka. Dla dobrego układu pamiętaj o kilku zasadach:

• Najważniejszy rysunek w największej ramce. Rzut kondygnacji zajmuje większość arkusza, przekrój i elewacje stoją obok.
• Wyrównuj. Gdy krawędzie ramek są wyrównane, arkusz wygląda schludnie. Jeśli przekrój ma tę samą skalę co rzut, po ustawieniu obok siebie łatwo odczytać rzędne i ściany.
• Każda ramka ma tytuł i skalę. Na przykład „Przekrój A–A · 1:100”; to konieczne, gdy na arkuszu są różne skale.
• Strzałka północy i podziałka liniowa. Strzałka północy pokazuje orientację planu, a podziałka liniowa podaje poprawną miarę nawet na pomniejszonym wydruku.
• Zostaw wolne miejsce. Ramki nie powinny na siebie nachodzić, a między tabliczką a rysunkiem ma zostać oddech.

W Nodaform Edytor arkuszy otwiera się na pełnym ekranie. Widok z palety po lewej przeciągasz na arkusz i upuszczasz albo po prostu klikasz; ramkę chwytasz i przesuwasz, a rozmiar zmieniasz za krawędź i róg. Podczas przesuwania krawędzie wyrównują się do innych ramek i do środka arkusza, a linia wyrównania jest widoczna. Strzałki przesuwają ramkę o 1 mm, ze Shiftem o 5 mm; cofasz klawiszami Ctrl+Z. Na jednym arkuszu może być najwyżej 12 ramek.

Ramki odblokowują się zależnie od pakietu: rzut kondygnacji, zestawienie pomieszczeń, podsumowanie powierzchni, tytuł projektu i notatka są dostępne dla wszystkich; przekrój, elewacja, 3D, plan instalacji i tabele w Plus; plan ewakuacji i podsumowanie przedmiaru w Pro; podsumowanie spadku napięcia w Ultimate.

Komplet arkuszy i numer arkusza

Jeśli arkuszy jest kilka, ponumeruj każdy z nich i wpisz w tabliczce łączną liczbę arkuszy w komplecie: A-01 / 05, A-02 / 05… Dzięki temu brakujący arkusz od razu rzuca się w oczy. W powszechnej praktyce przedrostek wskazuje branżę: A dla architektury, S dla konstrukcji, E dla elektryki.

W Nodaform do numeru arkusza możesz dodać przedrostek o długości do 6 znaków i zmieniać kolejność arkuszy strzałkami; numery i „01 / 05” w tabliczce aktualizują się automatycznie. W darmowym pakiecie można mieć 3 arkusze na projekt, w Plus 10, w Pro i Ultimate bez limitu. Dupleks z naszej przykładowej pracy to komplet 10 arkuszy: rzuty kondygnacji, instalacja elektryczna, przekroje, elewacje, układ nośny, prezentacja i plany ewakuacji.

Jak przygotować arkusz na obronę?

Arkusz, który studenci architektury przynoszą na obronę, to zwykle A1 i opowiada o projekcie na jednej stronie: tytuł, rzuty kondygnacji, co najmniej jeden przekrój, elewacje, widok 3D i krótki opis. Gdy rzuty mają tę samą skalę, łatwiej porównać kondygnacje.

Układ Arkusz na obronę w Nodaform ustawia to jednym kliknięciem: A1 poziomo, 1:100, cienka tabliczka; w projekcie dwukondygnacyjnym dwa rzuty obok siebie w tej samej skali, przekrój (a jeśli go nie ma, elewacja zachodnia), elewacje południowa i wschodnia, widok 3D wszystkich kondygnacji, zestawienie pomieszczeń i ramka z notatką. Potem możesz przesuwać i zmieniać ramki, jak chcesz.

Wydruk PDF bez zniekształcenia skali

Głównym celem arkusza jest wydruk w poprawnej skali. Aby to osiągnąć:

• Używaj wektorowego PDF. Linie nie rozmywają się po powiększeniu, a tekst pozostaje ostry. W Nodaform PDF arkusza jest w Plus; wszystkie arkusze w jednym pliku PDF to Pro.
• Przy drukowaniu wybierz „Rzeczywisty rozmiar” lub „100%”. Jeśli wybierzesz „Dopasuj do strony”, drukarka nieco zmniejszy arkusz i 1:100 przestanie być 1:100. Podziałka liniowa nawet wtedy pokazuje poprawną miarę.
• Format papieru taki sam jak w PDF. Po wydrukowaniu arkusza A1 na A3 rysunek zmniejsza się o połowę i skala 1:100 staje się skalą 1:200; wtedy ufaj podziałce liniowej, a nie skali w tabliczce.
• Jeśli dalej pracujesz w CAD, pobierz DXF. DXF arkusza ma jednostkę milimetr (Pro).

PNG w darmowym pakiecie ma 150 dpi i podpis Nodaform, w Plus 300 dpi i bez podpisu; informacja o rozdzielczości jest zapisana w pliku, więc przy wydruku w 100% skala wychodzi poprawnie.

Lista kontrolna arkusza

• Format papieru i skala pasują do rysunku, rysunek mieści się w ramce
• Tabliczka zawiera nazwę projektu, nazwę arkusza, skalę, datę i numer arkusza
• Każda ramka ma tytuł i skalę
• Strzałka północy i podziałka liniowa są na planie
• Ramki są wyrównane i nie nachodzą na siebie
• Numery arkuszy po kolei, łączna liczba się zgadza
• PDF drukowany z opcją „Rzeczywisty rozmiar / 100%”

Rzuty i wymiary w tym artykule to pomysły na układ. Do pozwolenia na budowę, projektu konstrukcji czy projektu wykonawczego potrzebny jest projekt i zatwierdzenie uprawnionego architekta i inżyniera; w sprawie szczegółów przepisów zapytaj w urzędzie gminy.