Voltaj ve yük hesabı: sigortaya ne kadar yük biniyor?
Tesisat katmanına bıraktığın her priz, armatür ve beyaz eşya bir linyeye bağlanır. Simülasyon linyenin gücünü toplar; akımı, sigortayı, kablo kesitini ve hat sonundaki gerilim düşümünü hesaplar. Hesap editörün Simülasyon adımında, çizdiğin hatlar üzerinden çalışır; aşırı yüklü ya da sınırı aşan hat planda renkli görünür, sen daha ustayı çağırmadan görürsün.
Simülasyon editörün Simülasyon adımında çalışır: sembolleri ve çizdiğin hatları okur, tipik güçlerle hesaplar; istersen sembolün gücünü kendi cihazınınkiyle değiştirirsin. Sonuçlar devre devre listelenir; rapor yazdırılır ya da CSV olarak iner.
01
Linye yükü
Her sembolün gücü var: priz 300 W, ikili priz 600 W, armatür 60 W, fırın 3.000 W, indüksiyon ocak 7.200 W. Çamaşır makinesinin ya da fırının yanındaki priz o cihaz sayılır. Linyeye bağlı sembollerin toplamı hesap akımına çevrilir; değeri sağ panelden kendi cihazınla değiştirirsin.
02
Sigorta seçimi
Sigorta linyenin türünden gelir: aydınlatma ve kombi B10; priz, çamaşır, bulaşık, klima ve termosifon B16; fırın B20; indüksiyon ocak tek fazda B40, üç fazda 3 × B16. Tür bağlı cihazlardan kendiliğinden bulunur. Sigorta yükü %80'i geçince sarı, %100'ü geçince kırmızı; aşan linyeyi bölmen istenir.
03
Kablo kesiti
Kesit önce sigortayı taşıyacak kadar seçilir: 1,5 mm² aydınlatma, 2,5 mm² priz, 4 mm² fırın, 10 mm² tek fazlı indüksiyon ocak. Döşeme şekli, ortam sıcaklığı ve aynı güzergâhtaki devre sayısı taşıma akımını düşürürse ya da gerilim düşümü sınırı aşılırsa kesit kendiliğinden büyür.
04
Gerilim düşümü
Linyenin plandaki uzunluğu ölçülür, hat sonundaki gerilim düşümü hesaplanır. Sınır aydınlatma ve priz linyelerinde %1,5, motor linyelerinde (klima) %3 (Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği md. 57); aşan hatta kesit kendiliğinden bir kademe büyür.
05
Eş zamanlılık ve ana sigorta
Bütün cihazlar aynı anda çalışmaz. Linye yükleri talep faktörüyle (daire için 0,7) toplanır; kolon hattı ve ana şalter ona göre önerilir: üç fazda C40 · C50 · C63, tek fazda C40 · C63. Priz ve ıslak hacim devrelerine 30 mA kaçak akım rölesi, dört devre başına bir.
06
Uyarılar
Fırın ve çamaşır makinesi aynı linyede, bir priz linyesinde sekizden fazla priz, ıslak hacimde kaçak akım korumasız hat, 25 metreyi geçen aydınlatma linyesi, betonarme kolon ya da kirişten geçen hat: hepsi planda işaretlenir; kolonu dolaşan güzergâh metrajı ve gerilim düşümünü yeniden hesaplar. Kolon–tesisat kontrolü →
Tipik daire dağıtımı
Hangi linye, hangi kablo, hangi sigorta
Simülasyonun varsayılan olarak kullandığı değerler. Linye türü bağlı yüklerden kendiliğinden bulunur (fırının yanındaki priz fırın linyesi olur); linyenin özelliklerinden değiştirirsin.
Linye
Kablo
Sigorta
Not
Aydınlatma
Oda aydınlatma linyesi
3 × 1,5 mm²
B10
Bir ya da iki oda birleşik; en çok 12 armatür
Priz
Genel priz linyesi
3 × 2,5 mm²
B16
Linye başına en çok 8 priz; oda başına ayrı linye önerilir
Mutfak tezgah prizleri
3 × 2,5 mm²
B16
Ayrı linye; küçük ev aletleri buraya
Çamaşır makinesi
3 × 2,5 mm²
B16
Her makine kendi linyesinde
Bulaşık makinesi
3 × 2,5 mm²
B16
Her makine kendi linyesinde
Güç
Fırın
3 × 4 mm²
B20
Ayrı linye, doğrudan bağlantı ya da güç prizi
İndüksiyon ocak
tek fazda 3 × 10 mm² · üç fazda 5 × 2,5 mm²
B40 · 3 × B16
Ayrı linye; üç fazlı beslemede üç faza bağlanır, yük fazlara eşit dağılır
Klima
3 × 2,5 mm²
B16
Her iç ünite ayrı linye; dış ünite uzaklığına dikkat
Termosifon / elektrikli ısıtıcı
3 × 2,5 mm²
B16
Ayrı linye; ıslak hacimde kaçak akım koruması zorunlu
Kombi
3 × 1,5 mm²
B10
Ayrı linye, topraklı
Pano
Kaçak akım rölesi
—
30 mA
Priz ve ıslak hacim linyeleri; dört devre başına bir röle
Kolon hattı (sayaç → pano)
tek fazda 3 × 10 · 3 × 16 mm²
C40 · C63
Talep faktörüyle bulunan toplam yüke göre; üç fazda 5 × 10 mm² C40, 5 × 16 mm² C50, 5 × 25 mm² C63
Değerler yaygın konut uygulamasını yansıtır; yerel yönetmelik, dağıtım şirketi şartnamesi ve mühendis kararı esastır. Alüminyum iletken, açık döşeme ve yüksek ortam sıcaklığı kapasiteyi düşürür.
Kendi koşulların
Kablo tipi, döşeme şekli ve fazla gerçekçi hesap
Varsayılanlarla başlar; şantiyedeki duruma göre projenin tamamında ya da tek bir linyede değiştirirsin.
Besleme
Tek faz 230 V ya da üç faz 400 V; üç fazda devreler büyükten küçüğe en az yüklü faza dağıtılır, faz dengesizliği yüzde olarak görünür
Kablo tipi
NYA (tek damarlı), NYM, NHXMH (halojensiz); sipariş metrajı damar sayısıyla
Döşeme şekli
Duvar içinde boruda, ısı yalıtımlı duvarda, borusuz, kablo kanalında; ortam sıcaklığı ve aynı güzergâhtaki devre sayısı taşıma akımını düzeltir
Linye başına
Linye türü, kablo, döşeme, kaçak akım ve faz; varsayılanın üstüne yazılır
Boru
Kesite ve damar sayısına göre önerilen boru çapı (16–32 mm)
Katlar arası
Üst kattaki devre panodan kat geçişiyle beslenir; hat boyu ve düşüm buna göre
Revizyon
Sigorta listesinin bir hâlini kaydet; sonra değişen devreler listede işaretlenir
Nasıl çalışır
Yük hesabı üç adımda: sembolden sigortaya
ADIM 01
Linyeleri panodan çek
Tesisat katmanında panoyu koy, linye aracıyla odalara hat çek. Linyenin noktası sembolün üstüne düşünce sembol o hatta bağlanır; hangi sigortadan beslendiğini linyenin özelliklerinden değiştirirsin. Linye türü (aydınlatma, priz, güç) kabloyu ve sigortayı belirler.
Adım 01 · LinyelerZemin kat
ADIM 02
Güçleri gerekirse değiştir
Her sembol tipik bir güçle gelir: priz 300 W, fırın 3.000 W, indüksiyon ocak 7.200 W. Cihazının etiketindeki gücü (W) sembolün özelliklerine yazarsan simülasyon anında yeniden hesaplar.
Adım 02 · GüçSembol
ADIM 03
Sonucu oku, föyü indir
Linye listesi akım, sigorta, kesit ve gerilim düşümünü verir; sınırı aşan hat planda renkli görünür. Rapor yazdırılır ya da CSV olarak iner; sigorta, kesit ve kablo metrajı tesisat föyüne de geçer, elektrikçiye o gider.
Adım 03 · RaporYazdır · CSV
Neden plana bağlı
Yük hesabı ayrı bir hesap makinesi değil, planın kendisi
Ayrı bir hesaplayıcıya uzunluğu tahmin ederek girersin. Nodaform linye uzunluğunu planda çizdiğin hattan ölçer; prizi kaydırınca ya da hattı değiştirince hesap kendini günceller.
Hat uzunluğu planda çizdiğin hattan; kat geçişi dahil
Islak hacimde ve priz linyesinde kaçak akım koruması yoksa uyarı gelir
Kolon ve kirişten geçen hat kırmızı yanar; kolonu dolaşan güzergâhla uzunluk yeniden ölçülür
Sonuç tesisat föyüne ve BIM modelindeki öğe özelliklerine yazılır
Revizyonda önceki sigorta listesiyle fark gösterilir
Aydınlatma ve priz ΔU ≤ %1,5 · motor (klima) ΔU ≤ %3 · sigorta yükü ≤ %80 önerilir
Çıktı
Linye listesi, ana şalter ve kolon hattı, faz dağılımı, planda uyarılar; rapor (yazdır) ve CSV
Paket
Ultimate · editörün Simülasyon adımında
Paketlere göre simülasyon
Voltaj ve yük simülasyonu Ultimate pakette
FREE
Ev sahibi · Öğrenci · Meraklı
Plan ve mobilya katmanları. Tesisat sekmesi kilitlidir; bu sayfadaki dağıtım tablosunu inceleyebilirsin.
PLUS
Emlakçı · Bireysel tasarımcı
Tesisat katmanı: priz, anahtar, aydınlatma, pano ve linyeler; 3D'de duvarda görünüm; tesisat paftasında linye listesi ve pano şeması.
PRO
Mimar · İç mimar · Yüklenici
Tesisat föyü: linye türünden sigorta ve kesit, kablo ve boru metrajı, ana şalter, kaçak akım rölesi ve pano modül sayısı; varsayılan koşullarla. Düşüm yüzdesi ve uyarılar Ultimate'te.
ULTIMATE
Mühendis · Proje ofisi · Müteahhit
Plana bağlı yük, sigorta, kesit ve gerilim düşümü; kendi kablo tipin, döşeme şeklin ve fazın; planda uyarılar, revizyon farkı, rapor ve BIM özelliklerine yazım.
SSS
Sık sorulan sorular
Sigorta ve kesit önerisi neye göre yapılıyor?
Sigorta linyenin türünden gelir (aydınlatma B10, priz B16, fırın B20, indüksiyon ocak B40 ya da üç fazda 3 × B16). Kesit sigortayı taşıyacak kadar seçilir; döşeme şekli, ortam sıcaklığı ve aynı güzergâhtaki devre sayısı taşıma akımını düşürürse ya da gerilim düşümü sınırı aşılırsa kesit kendiliğinden büyür.
Gerilim düşümü sınırı nedir?
Nodaform, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği md. 57’ye göre aydınlatma ve priz linyelerinde %1,5, motor linyelerinde (klima) %3 sınırını uyarı eşiği olarak kullanır. Sınırı aşan hatta kesit kendiliğinden bir kademe büyür.
Üç fazlı daire için çalışır mı?
Evet. Besleme üç faz seçilince devreler büyükten küçüğe en az yüklü faza dağıtılır; indüksiyon ocak üç faza bağlanır. Faz dengesizliği simülasyon panelinde yüzde olarak görünür.
Bu hesap elektrik projesi yerine geçer mi?
Hayır. Sonuçlar ustayla ve elektrik mühendisiyle konuşmak için ön kontroldür; uygulama projesi ve onay yetkili mühendise aittir.
Simülasyon hangi pakette?
Plana bağlı voltaj ve yük simülasyonu Ultimate pakette; editörün Simülasyon adımında, ayrı bir araç açmadan çalışır. Pro'daki tesisat föyü de sigorta, kesit ve kablo metrajını verir; düşüm yüzdesi, uyarılar ve kendi koşulların Ultimate'te.
Başla
Önce plan ve tesisat, simülasyon üstüne gelir.
Ücretsiz hesap aç, planı çiz; Plus ile prizleri bırak, Ultimate'e geçtiğinde aynı plan üzerinde sigorta, kesit ve gerilim düşümü hesabı kendiliğinden gelir.
Kredi kartı gerekmez · Kurulum yok · Ücretli paketlerde ödeme Paddle üzerinden