Yangın güvenliği neden planla başlar?
Yangında ilk dakikalar, nerede uyuduğuna, hangi kapıdan çıkacağına ve tüpün nerede durduğuna bağlıdır. Bunların hepsi evin planında görünür: odalar, kapılar, hol ve daire kapısı. Planın üstünde düşünmek, “dedektörü nereye takalım?” sorusunu tahmin olmaktan çıkarır.
Örnek: 104 m² 3+1 daire
| Mekân | İç ölçü | Alan | Dedektör |
|---|---|---|---|
| Ebeveyn | 3,95 × 3,95 m | 15,6 m² | Var |
| Çocuk | 3,10 × 3,95 m | 12,2 m² | Var |
| Salon | 4,75 × 5,55 m | 26,4 m² | Var |
| Çalışma | 4,75 × 3,35 m | 15,9 m² | Var |
| Hol | 7,15 × 1,10 m | 7,9 m² | Var |
| Mutfak | 2,90 × 3,75 m | 10,9 m² | Yok |
| Banyo | 2,55 × 3,75 m | 9,6 m² | Yok |
| Giriş | 1,50 × 3,75 m | 5,6 m² | Tüp burada |
Duman dedektörü nereye takılır?
- Yatak odalarına. Uyurken duman kokusunu fark etmek zordur; alarm seni uyandırmalı.
- Yatak odalarına giden hole. Hol çoğu evde kaçış yoludur; duman önce oraya dolar.
- Her kata en az bir tane. Dubleks ya da müstakil evde her katta.
- Mutfağa ve banyonun dibine değil. Yemek dumanı ve banyo buharı yanlış alarm verir. ABD kuralı (IRC) dedektörü banyo kapısından yatayda en az 3 ft (yaklaşık 90 cm), fotoelektrik tipini pişirme cihazından en az 6 ft (yaklaşık 1,8 m) uzağa koyar.
ABD’de NFPA, duman alarmını ayda bir test etmeyi ve üretiminden 10 yıl sonra değiştirmeyi önerir.
Ülkelere göre kural
| Ülke | Evde duman dedektörü |
|---|---|
| Türkiye | Konutta ulusal zorunluluk yok. Yönetmelik otomatik algılamayı konut binalarında yalnız 51,50 m’den yükseklerde ister. |
| Almanya | 16 eyaletin hepsinde zorunlu; genelde yatak odası, çocuk odası ve kaçış yolu olan hol. |
| Fransa | 8 Mart 2015’ten beri her konutta en az bir dedektör. |
| Hollanda | 1 Temmuz 2022’den beri oturma odası, yatak odası ya da mutfak bulunan her katta bir. |
| İngiltere (kiralık) | Yaşanan her katta duman alarmı; gaz ocağı dışında sabit yakıtlı cihaz (kombi, soba) olan odada karbonmonoksit alarmı. |
| ABD (yeni konut) | Her yatak odası, yatak odalarının dışı ve her kat; alarmlar birbirine bağlı. |
Zorunlu olmayan yerde de dedektör ucuz ve takması kolay bir önlemdir. Ayrıntılar ve kaynaklar yangın güvenliği sayfasında.
Yangın tüpü: nereye, hangisi?
Türkiye’deki yönetmelikte “her daireye bir tüp” diye ayrı bir kural yok; tüp sayısı binanın alanına göre hesaplanır (düşük tehlikede her 500 m² için 6 kg’lık bir tüp). Evine tüp alırsan yerleştirme kuralları aynı:
- Çıkış yönünde dursun. Örnekte girişte, daire kapısının yanında: yangına doğru değil, kapıya giderken eline alırsın.
- Kapı arkasına, kapalı dolaba, ısıtıcının yanına konmaz. Görünmüyorsa yeri işaretle.
- Duvara asılır. 4–12 kg’lık tüp, zeminden yaklaşık 90 cm’yi aşmayacak yüksekliğe.
- Türü: evdeki katı yanıcılar (A sınıfı) için çok maksatlı kuru kimyevi tozlu tüp.
- Bakım: yılda bir yerinde kontrol; dördüncü yılın sonunda söndürücü madde yenilenir ve basınç testi yapılır.
Kaçış yolu: en uzak köşeden kapıya
Yönetmelik, bodrum dahil 4 kata kadar olan konut binalarında ve tek, ikiz ya da sıra evlerde kaçış mesafesi aramaz. Daha yüksek konut binalarında daire içinde her noktadan daire kapısına en çok 20 m yürünmeli; bina sprinklerliyse 30 m. En uzak nokta duvardan 40 cm içeride sayılır.
Örnek dairede en uzak nokta ebeveyn odasının köşesi: kapıya, hol boyunca girişe ve daire kapısına yürüyüş yaklaşık 12,7 m. Salonun uzak köşesinden yaklaşık 11,2 m. İkisi de 20 m’nin altında.
- Kapı önlerini boş tut. Holde dolap ya da ayakkabılık geçişi daraltmasın.
- Daire kapısının anahtarı yerinde dursun. Gece kilitli kapıda anahtar aramak zaman kaybettirir.
Ev tahliye planı nasıl hazırlanır?
- Planı çiz. Odalar, kapılar, pencereler ve daire kapısı ölçüsüyle.
- Her odadan çıkışı işaretle. ABD’de NFPA her odadan iki çıkış (kapı ve pencere gibi) düşünmeyi önerir.
- Dedektörleri ve tüpü yerleştir. Yukarıdaki kurallarla.
- Dışarıda bir buluşma yeri seç. Herkes orada toplanır, kimin çıktığı belli olur.
- Planı evdekilerle paylaş ve düzenli olarak dene.
Nodaform’da nasıl yapılır?
Editörün Afet adımında yangın tüpü, duman, ısı ve karbonmonoksit dedektörü, sprinkler, yangın dolabı, acil çıkış levhası ve toplanma alanı sembollerini plana koyarsın Plus. Yangın kontrolü her noktadan çıkışa yürüme mesafesini kapılardan geçerek ölçer, sınırı aşan yeri planda gösterir ve tüplere ulaşma mesafesine bakar; kurallar Türkiye, Almanya, İngiltere ve ABD için seçilebilir Pro. Sonucu kaçış oklarıyla tahliye paftası olarak yazdırırsın Pro.
Bu yazı genel bilgi içindir. Kurallar ülkeye, bölgeye ve binaya göre değişir ve güncellenebilir; kendi binan için resmî metne, bina yönetimine ya da itfaiyeye danış. Rakamlar 18 Ekim 2026’da resmî kaynaklardan kontrol edildi.