Hoe hoog mag een tuinmuur in Turkije zijn?
De Turkse bestemmingsverordening voor geplande gebieden (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, artikel 43) verdeelt tuinmuren in twee zones:
- Straatkant: vóór de gevellijn van het gebouw aan de straatzijde mag de dichte muur hoogstens 0,50 m zijn. De hoogte wordt gemeten vanaf de bovenkant van de stoep; bij een gebouw dat hoger ligt dan de straat en vanaf het eigen maaiveld wordt gepeild, vanaf het maaiveld aan de straatgrens van het perceel.
- Zij- en achtergrens: achter de straatgevels mag de dichte muur hoogstens 1,50 m zijn.
- Hekwerk: op de muren mag een hekwerk van hoogstens 1,00 m worden geplaatst.
De verordening noemt geen totale hoogte; het dichte deel en het hekwerk worden elk apart begrensd. Samen genomen komt dat aan de straatkant op 1,50 m in totaal en aan de achterkant op 2,50 m.
Tuinmuur op een hellend perceel
Loopt de straat schuin, dan loopt een tuinmuur niet op één hoogte door. Waar de bovenkant van de muur hoogstens 1,50 m boven de stoep uitkomt, wordt de muur aan de bovenkant getrapt; op zeer steile en gevaarlijke plekken bepaalt de overheid (gemeente) de vorm van de muur (artikel 43/2).
Als tuin en straat op een verschillend peil liggen
Ligt de tuin meer dan 0,50 m hoger of lager dan de straat of het buurperceel, dan ontstaat er een valrand. Is de tuinmuur lager dan 1,10 m, dan is een balustrade tot minstens 1,10 m boven het tuinniveau nodig (artikel 38/1).
Planregels en de gemeente
Het artikel over tuinmuren staat in het deel van de verordening dat via plannen en gemeentelijke verordeningen kan worden gewijzigd (artikel 69/2). De planregels van het uitvoeringsbestemmingsplan of de bouwverordening van de grootstedelijke of provinciale gemeente kunnen dus een andere hoogte voorschrijven; planregels gaan zelfs vóór de gemeentelijke verordening (artikel 69/3). Voordat je de muur laat bouwen, kun je het best de bestemming van het perceel opzoeken en het bij de gemeente navragen.
Bijzondere gebouwen zoals scholen, ziekenhuizen, gebedshuizen, ambassades en gevangenissen, en percelen op industrieterreinen, vallen niet onder deze hoogteregel (artikel 43/3). Een tuinmuur die als onderdeel van de terreininrichting wordt gebouwd, telt niet mee voor het bebouwde oppervlak (artikel 20/8).
Muren en schuttingen in Duitsland
In Duitsland heeft elke deelstaat een eigen bouwverordening. De modelbouwverordening (MBO § 61) beschouwt muren en schuttingen tot 2 m als vergunningvrij; percelen buiten de bebouwde kom (Außenbereich) vallen daarbuiten. Beieren hanteert dezelfde grens (BayBO Art. 57); in Baden-Württemberg zijn schuttingen binnen de bebouwde kom vergunningvrij, ongeacht hun hoogte (LBO bijlage nr. 7); keermuren tot 2 m zijn vergunningvrij.
‘Vergunningvrij’ betekent niet dat elke hoogte mag: het bestemmingsplan van de gemeente (Bebauungsplan) of een lokale verordening kan de hoogte van schuttingen beperken, en het burenrecht stelt ook eigen regels. Een dichte schutting tot 2 m hoeft daarentegen geen afstand tot de burengrens te houden (MBO § 6).
Muren, schuttingen en poorten in Engeland
In Engeland heb je voor tuinmuren, schuttingen en poorten tot een bepaalde hoogte geen bouwvergunning (planning permission) nodig (permitted development, GPDO 2015 Part 2 Class A): 1 m naast een weg met autoverkeer, 2 m overal elders. Wordt een bestaande muur vernieuwd, dan mag hij niet hoger worden dan de oude hoogte of deze grens, welke van beide het hoogst is. Op het erf van een beschermd monument (listed building) geldt dit recht niet; ook in beschermde gebieden (conservation areas) kunnen extra beperkingen gelden.
Hoogte van schuttingen in de VS
In de VS is er geen landelijke regel; de hoogte van schuttingen en muren wordt bepaald door de bestemmingsregels van de stad (zoning code). Twee voorbeelden:
- Denver: hoogstens 4 ft (ongeveer 1,22 m) vóór de gevel aan de straatzijde, 6 ft (ongeveer 1,83 m) in lijn met en achter de gevel.
- San Diego: in de voortuin is een dichte schutting op de perceelgrens 3 ft (ongeveer 0,91 m); een open of gecombineerde schutting 6 ft; in zij- en achtertuin tot 9 ft, maar alles boven 6 ft moet open zijn. Voor een schutting van 7 ft of hoger is een bouwvergunning nodig.
In andere steden gelden andere getallen; kijk in de bestemmingsregels van je eigen stad.
Hoogte van tuinmuren per land
| Regel | Duitsland | Engeland | VS (voorbeelden) | Turkije |
|---|---|---|---|---|
| Straatkant | vergunningvrij tot 2 m | vergunningvrij tot 1 m | Denver 1,22 m · San Diego dicht 0,91 m | dicht 0,50 m + hekwerk 1,00 m |
| Zij- en achterkant | vergunningvrij tot 2 m | vergunningvrij tot 2 m | Denver 1,83 m · San Diego 2,74 m (boven 1,83 m open) | dicht 1,50 m + hekwerk 1,00 m |
| Bron | MBO § 61; bouwverordeningen van de deelstaten | GPDO 2015 Part 2 Class A | bestemmingsregels van de stad | PAİY artikel 43 |
| Lokale verschillen | bestemmingsplan, verordening, burenrecht | beschermd monument, beschermd gebied | verschilt per stad | planregels, gemeentelijke verordening |
De regels verschillen per land, maar er is een gemeenschappelijk patroon: aan de straat- en voortuinzijde een lage afscheiding die het zicht niet blokkeert; aan de zij- en achtergrens een hogere muur; boven het dichte deel een open hekwerk of schutting. Dit is een observatie, geen regel.
Een tuinmuur tekenen in Nodaform
In Nodaform teken je tuinmuren in de stap Buitenruimte (Plus): van punt naar punt, met de lengte die je intypt; de muur sluit aan op de hoeken en randen van het perceel en op de uiteinden van andere tuinmuren. Materiaal (beton, hout of beton + ijzeren hekwerk), hoogte en dikte kies je zelf; je kunt lampen op de pijlers zetten en wandlampen of ledstrips op de muur. Voetgangerspoorten, schuifpoorten voor auto’s en vier soorten garagedeuren voeg je toe door op de muur te klikken.
De muur is zichtbaar in 3D en in de DXF- en IFC-export; in doorsneden en gevelaanzichten kun je hem naar keuze tonen. De hoogte typ je zelf in: de editor controleert de regels uit dit artikel niet, dus kies de hoogte volgens de lokale regels.
De regels in dit artikel komen uit officiële teksten die op 6 november 2026 zijn gecontroleerd. In Turkije kunnen planregels en de gemeentelijke bouwverordening, in Duitsland de bouwverordening van de deelstaat en het gemeentelijke plan, en in de VS de bestemmingsregels van de stad een andere hoogte voorschrijven. Zoek vóór de bouw van de muur de bestemming van het perceel op en overleg met je gemeente.