Waarom zijn deurmaten en raammaten belangrijk?
Door een smalle deur past geen kast, een deur die naar de verkeerde kant opendraait botst tegen de kast en een laag raam is gevaarlijk voor kinderen. Dat alles zie je al op het plan, voordat er een muur staat. De maten hieronder gelden in Turkije en komen uit de Turkse bestemmingsverordening (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği); aan het eind van het artikel staat een korte vergelijking met de regels in andere landen.
Deurbreedte: minimaal hoeveel cm?
| Deur | Vrije breedte |
|---|---|
| Toegangsdeur van het gebouw | minstens 1,50 m |
| Dubbele deur bij de gebouwingang | één deurblad minstens 1,00 m |
| Toegangsdeur van het appartement (zelfstandige eenheid) | minstens 1,00 m |
| Kamer-, keuken-, badkamer- en andere deuren | minstens 0,90 m |
De Turkse verordening (artikel 39) geeft deze maten als vrije (netto) breedte: de opening waar je doorheen loopt als de deur openstaat. Het kozijn en het openstaande deurblad maken die opening smaller. Kijk bij het kopen van een deur daarom niet naar de maat van het deurblad, maar naar de vrije doorgang. De regel in de VS meet volgens dezelfde logica: met de deur 90° open, van de voorkant van het deurblad tot de tegenoverliggende stijl.
Deurhoogte en drempel
- Hoogte: in alle gebouwen is de deurhoogte minstens 2,10 m.
- Drempel: deuren krijgen geen drempel. Is een drempel onvermijdelijk, dan worden maatregelen genomen zodat die de doorgang voor iemand met een beperking en het vluchten bij brand niet bemoeilijkt.
Raam: hoogte vensterbank, raamhoogte en afstand tot het plafond
De hoogte van een raam wordt bepaald door drie maten, die samen de verdiepingshoogte vormen:
- Vensterbank: de hoogte van de onderkant van het raam boven de vloer.
- Raamhoogte: de hoogte van het raam zelf.
- Afstand tot het plafond: de muur die boven het raam tot het plafond overblijft.
De Turkse verordening geeft geen maten voor ramen; ze verwijst naar de verordening over energieprestatie en de TSE-normen. Er is wel een veiligheidsregel: bij een raam met een vensterbank lager dan 0,90 m boven de vloer is een borstwering tot minstens 1,10 m boven de vloer verplicht (artikel 38). Daarom is een vensterbank van 90 cm of hoger gebruikelijk.
Naar welke kant moet een deur opendraaien?
Naar welke kant een deur opendraait, is net zo belangrijk als de maat. De kwartcirkel die het deurblad beschrijft, moet vrij blijven; staat er een kast, een bed of een andere deur in dat vlak, dan gaat de deur niet helemaal open. Het scharnier naar de andere kant verplaatsen lost het probleem vaak op, maar als de deur eenmaal besteld en geplaatst is, is dat omslachtig. Kies de scharnierkant dus al op het plan.
Regels in andere landen
| Land | Regel |
|---|---|
| Turkije | Voordeur van het appartement netto minstens 1,00 m, andere deuren 0,90 m; deurhoogte minstens 2,10 m. Vensterbank lager dan 0,90 m: borstwering van 1,10 m. |
| Duitsland (drempelvrij wonen, DIN 18040-2) | Vrije doorgang bij deuren minstens 80 cm, in een volledig rolstoeltoegankelijke woning minstens 90 cm; vrije hoogte minstens 205 cm. |
| Verenigd Koninkrijk (Approved Document K) | Ligt de onderkant van een te openen raam lager dan 800 mm boven de vloer, dan is een borstwering of andere beveiliging nodig. |
| Verenigde Staten (IRC) | Elke woning heeft minstens één uitgangsdeur: vrije breedte minstens 32 inch (81 cm), vrije hoogte minstens 78 inch (198 cm). De opening van het noodvluchtraam in de slaapkamer begint hoogstens 44 inch (112 cm) boven de vloer. |
Deur- en raammaten in Nodaform
Selecteer je een deur of raam, dan opent in het rechterpaneel een kleine wandtekening: bij het raam afstand tot het plafond, raamhoogte en vensterbank in de volgorde van de maatketting, de breedte onderaan. Pas je een getal aan, dan verandert de tekening mee.
- Projecthoogtes: als er niets geselecteerd is, staan in het rechterpaneel verdiepingshoogte, deurhoogte en -breedte, vensterbank en raamhoogte. Nieuwe deuren worden met deze breedte getekend.
- Een eigen maat voor één deur of raam: selecteer dat element en vul de maat in. Met “Op alle deuren toepassen” of “Terug naar projectinstelling” pas je alles in één keer aan.
- Indelingscontrole: in de meubelstap zie je wanneer een deurblad tegen een kast of bed botst; het scharnier zet je in het paneel naar de andere kant.
De maten komen ook precies zo terug in de 3D-weergave, de doorsnede en het gevelaanzicht.
Dit artikel bevat algemene informatie. Regels verschillen per land en gebouw en kunnen worden aangepast; raadpleeg voor je eigen project de officiële tekst, je gemeente of een architect. De cijfers zijn op 23 oktober 2026 gecontroleerd aan de hand van officiële teksten.